Hata Ayıklama

BERK, modern debugging araçları ile güçlü hata ayıklama desteği sunar. DWARF/PDB debug sembolleri, GDB/LLDB entegrasyonu ve VS Code debugging ile profesyonel geliştirme deneyimi.

Debug Build

Debug Sembollerini Aktifleştirme

# Debug modda derle (optimizasyon yok, debug sembolleri var)
berk-lang build --debug

# Veya
berk-lang build -g

Debug vs Release

GDB Debugger

Temel Kullanım

# Program GDB ile başlat
gdb ./output

# GDB içinde
(gdb) run                    # Programı çalıştır
(gdb) break main.berk:10     # 10. satıra breakpoint
(gdb) continue               # Devam et
(gdb) next                   # Sonraki satır (step over)
(gdb) step                   # Fonksiyon içine gir (step into)
(gdb) print x                # Değişken değeri
(gdb) backtrace              # Call stack
(gdb) quit                   # Çık

Breakpoint Türleri

# Satır breakpoint
(gdb) break main.berk:25

# Fonksiyon breakpoint
(gdb) break hesapla

# Koşullu breakpoint
(gdb) break main.berk:30 if x > 10

# Watchpoint (değişken değiştiğinde dur)
(gdb) watch x

# Tüm breakpointleri listele
(gdb) info breakpoints

# Breakpoint sil
(gdb) delete 1

Değişken İnceleme

# Basit değişken
(gdb) print x
$1 = 42

# Struct
(gdb) print kisi
$2 = {isim = \"Ali\", yaş = 25}

# Array
(gdb) print sayılar[0]@5  # İlk 5 eleman

# Pointer
(gdb) print *ptr

# Format belirle
(gdb) print/x x           # Hex
(gdb) print/t x           # Binary
(gdb) print/f x           # Float

LLDB Debugger

Temel Komutlar

# LLDB başlat
lldb ./output

# LLDB içinde
(lldb) run
(lldb) breakpoint set --file main.berk --line 10
(lldb) breakpoint set --name hesapla
(lldb) continue
(lldb) next
(lldb) step
(lldb) frame variable x
(lldb) bt                    # Backtrace
(lldb) quit

VS Code Debugging

launch.json Yapılandırma

.vscode/launch.json:

{
  \"version\": \"0.2.0\",
  \"configurations\": [
    {
      \"name\": \"Debug BERK Program\",
      \"type\": \"cppdbg\",
      \"request\": \"launch\",
      \"program\": \"${workspaceFolder}/output.exe\",
      \"args\": [],
      \"stopAtEntry\": false,
      \"cwd\": \"${workspaceFolder}\",
      \"environment\": [],
      \"externalConsole\": false,
      \"MIMode\": \"gdb\",
      \"miDebuggerPath\": \"gdb.exe\",
      \"setupCommands\": [
        {
          \"description\": \"Enable pretty-printing\",
          \"text\": \"-enable-pretty-printing\",
          \"ignoreFailures\": true
        }
      ],
      \"preLaunchTask\": \"build-debug\"
    }
  ]
}

tasks.json (Debug Build)

.vscode/tasks.json:

{
  \"version\": \"2.0.0\",
  \"tasks\": [
    {
      \"label\": \"build-debug\",
      \"type\": \"shell\",
      \"command\": \"berk-lang\",
      \"args\": [\"build\", \"--debug\", \"-o\", \"output.exe\"],
      \"group\": {
        \"kind\": \"build\",
        \"isDefault\": true
      },
      \"problemMatcher\": []
    }
  ]
}

VS Code Debugging Özellikleri

1. Breakpointlar

• ✅ Line breakpoints (F9)
• ✅ Conditional breakpoints (sağ tık)
• ✅ Logpoints (çıktı yazdir, durmaz)
• ✅ Function breakpoints

2. Stepping

3. Variables Panel

Sol taraftaki "Variables" panelinde:

• Local değişkenler
• Global değişkenler
• Değişken değerlerini düzenleme

4. Watch Expressions

"Watch" paneline ekleyin:

x * 2
kisi.isim
sayılar.uzunluk()

5. Call Stack

Fonksiyon çağrı geçmişini gösterir - herhangi bir frame'e tıklayın

6. Debug Console

Canlı ifade değerlendirme:

// Debug Console'da
x + 10
kisi.isim
hesapla(5, 10)

Koşullu Breakpoint Örnekleri

// Sadece x > 100 olduğunda dur
fonksiyon işle(x: sayı) yap
    eğer x < 0 yap  // Breakpoint burada: x < 0
        dön 0
    son
    dön x * 2
son

Logpoint Kullanımı

Satır numarasına sağ tık → "Add Logpoint":

x değeri: {x}, y değeri: {y}

Program durmaz, sadece log yazdırır

Embedded Debugging

ESP32 JTAG Debugging

# OpenOCD başlat
openocd -f board/esp32.cfg

# GDB bağlan
xtensa-esp32-elf-gdb output.elf
(gdb) target remote :3333
(gdb) monitor reset halt
(gdb) break main
(gdb) continue

STM32 SWD Debugging

# ST-Link ile
st-util

# GDB
arm-none-eabi-gdb output.elf
(gdb) target remote :4242
(gdb) load
(gdb) break main
(gdb) continue

Performance Profiling

Linux (perf)

# Profiling verisi topla
perf record -g ./output

# Analiz et
perf report

# Flame graph
perf script | flamegraph.pl > flame.svg

Windows (Performance Analyzer)

# Visual Studio Profiler
devenv /DebugExe output.exe

Memory Debugging

Valgrind (Linux)

# Memory leak kontrolü
valgrind --leak-check=full ./output

# Cache profiling
valgrind --tool=cachegrind ./output

Address Sanitizer

# LLVM AddressSanitizer ile derle
berk-lang build --sanitizer=address

# Çalıştır - memory hataları otomatik yakalanır
./output

Debugging Best Practices

1. ✅ Debug build kullanın:

   berk-lang build --debug
   

2. ✅ Logpoint'leri tercih edin (program durmaz)

3. ✅ Conditional breakpoints kullanın (döngülerde)

4. ✅ Watch expressions ekleyin (karmaşık ifadeler)

5. ⚠️ Optimizasyon kapalı olmalı debug modda

6. ⚠️ Stack overflow kontrolü:

   ulimit -s unlimited  # Linux
   

Debugging Teknikleri

1. Binary Search Debugging

Kodun yarısına breakpoint koy - hata hangi yarıda?

2. Rubber Duck Debugging

Kodu satır satır açıkla (kendin veya birine)

3. Print Debugging

yazdir(\"x değeri: {}\", x)
yazdir(\"Buraya geldi mi?\")

4. Assertion Kullanımı

iddia_et(x > 0, \"x pozitif olmalı\")

Sorun Giderme

Debug Sembolleri Yok

# Kontrol et
file output.exe | grep \"not stripped\"

# Strip edilmişse yeniden derle
berk-lang build --debug

Breakpoint Durmuyor

1. Debug modda derlendiğinden emin olun
2. Optimizasyon kapalı olmalı (-O0)
3. Satır numarası doğru mu?

Değişken Değerleri Gösterilmiyor

Optimizasyon değişkeni kaldırmış olabilir - debug build kullanın

Özet

• ✅ Debug build (--debug)
• ✅ GDB/LLDB entegrasyonu
• ✅ VS Code debugging
• ✅ Breakpoints (line, conditional, log)
• ✅ Watch expressions
• ✅ Call stack
• ✅ Embedded debugging
• ✅ Performance profiling
• ✅ Memory debugging (Valgrind, ASan)