Merhaba Dünya!

Her programlama dilinde gelenek, ilk programın "Merhaba Dünya!" yazdırması olmuştur. BERK'ta da bu geleneği sürdürüyoruz!

İlk Programınız

Favori metin editörünüzde merhaba.berk adında bir dosya oluşturun:

fonksiyon ana() -> tamsayı
yap
    yazdır("Merhaba Dünya!")
    dön 0
son

Kodu Anlayalım

Satır satır inceleyelim:

1. Fonksiyon Tanımı

fonksiyon ana() -> tamsayı

• fonksiyon (veya function): Fonksiyon tanımlar
• ana (veya main): Fonksiyonun adı. Program ana() fonksiyonundan başlar
• (): Parametre listesi (boş)
• -> tamsayı: Dönüş tipi (integer)

2. Fonksiyon Gövdesi

yap
    ...
son

• yap (veya do): Fonksiyonun başlangıcı
• son (veya end): Fonksiyonun bitişi

3. Yazdırma

yazdır("Merhaba Dünya!")

• yazdır() (veya print()): Ekrana yazdırır
• "Merhaba Dünya!": String literal

4. Dönüş Değeri

dön 0

• dön (veya return): Fonksiyondan çıkış
• 0: Başarılı programlar 0 döner (Unix geleneği)

Derleme ve Çalıştırma

Adım 1: Derleme

BERK-lang merhaba.berk -o merhaba.exe

Çıktı:

🚀 BERK Derleyici v1.0.0
   LLVM 17.0.6 (19 Target Support)
=========================================
📂 Giriş: merhaba.berk
📤 Çıkış: merhaba.exe
🎯 Emit: Executable
⚡ Optimizasyon: O0
=========================================

✅ Derleme başarılı!

Adım 2: Çalıştırma

Windows:

.\merhaba.exe

Linux/macOS:

./merhaba

Çıktı:

Merhaba Dünya!

İngilizce Versiyonu

BERK iki dilli! Aynı programı İngilizce de yazabilirsiniz:

hello.berk:

function main() -> integer
do
    print("Hello World!")
    return 0
end

Derleme:

BERK-lang hello.berk -o hello.exe
./hello.exe

Çıktı:

Hello World!

Karışık Kullanım

Hatta Türkçe ve İngilizce'yi karıştırabilirsiniz:

function ana() -> tamsayı
yap
    print("Hello Dünya!")
    return 0
son

Bu da geçerli bir BERK kodudur!

Derleme Seçenekleri

Verbose Mode

Derleme adımlarını görmek için:

BERK-lang merhaba.berk -o merhaba.exe -v

Çıktı:

🔍 Dil tanıma...
✅ Turkish detected (100.0% confidence)

🌳 AST oluşturuluyor...
✅ 1 ifade parse edildi

🧠 Akıllı analiz (Rules Engine)...
✅ Analiz tamamlandı

🔍 Tip kontrolü...
✅ Tip kontrolü başarılı

🔧 IR üretimi...
✅ IR üretildi

🎯 LLVM IR üretimi...
✅ Object file: merhaba.o

🔗 Linking...
✅ Executable oluşturuldu: merhaba.exe

🎊 Derleme başarılı!

Optimizasyon Seviyeleri

O0 - Optimizasyon yok (varsayılan):

BERK-lang merhaba.berk -o merhaba_o0.exe -O0

O1 - Temel optimizasyonlar:

BERK-lang merhaba.berk -o merhaba_o1.exe -O1

O2 - Orta seviye (önerilen):

BERK-lang merhaba.berk -o merhaba_o2.exe -O2

O3 - Agresif optimizasyonlar:

BERK-lang merhaba.berk -o merhaba_o3.exe -O3

Farklı Çıktı Formatları

LLVM IR göster:

BERK-lang merhaba.berk --emit llvm-ir

Assembly göster:

BERK-lang merhaba.berk --emit asm

IR göster:

BERK-lang merhaba.berk --emit ir

REPL'de Deneme

Etkileşimli kabukta da deneyebilirsiniz:

BERK-repl

BERK> yazdır("Merhaba REPL!")
Merhaba REPL!
=> Result: Void

BERK> 1 + 2
=> Result: Integer = 3

BERK> :quit
Güle güle!

Alıştırmalar

Alıştırma 1: Kişiselleştirme

Programı kendi adınızı yazdıracak şekilde değiştirin:

fonksiyon ana() -> tamsayı
yap
    yazdır("Merhaba, [ADINIZ]!")
    dön 0
son

Alıştırma 2: Çoklu Yazdırma

Birden fazla satır yazdırın:

fonksiyon ana() -> tamsayı
yap
    yazdır("Merhaba Dünya!")
    yazdır("BERK'a hoş geldiniz!")
    yazdır("İyi kodlamalar!")
    dön 0
son

Alıştırma 3: Değişken Kullanımı

String'i bir değişkende saklayın:

fonksiyon ana() -> tamsayı
yap
    değişken mesaj = "Merhaba Dünya!"
    yazdır(mesaj)
    dön 0
son

Alıştırma 4: String Birleştirme

İki string'i birleştirin:

fonksiyon ana() -> tamsayı
yap
    değişken selamlama = "Merhaba"
    değişken isim = "Ahmet"
    yazdır(selamlama + ", " + isim + "!")
    dön 0
son

Yaygın Hatalar

Hata 1: Noktalı Virgül Yok

BERK'ta noktalı virgül gerekmez:

// ❌ Yanlış
yazdır("Merhaba");

// ✅ Doğru
yazdır("Merhaba")

Hata 2: Parantez Eksikliği

// ❌ Yanlış
yazdır "Merhaba"

// ✅ Doğru
yazdır("Merhaba")

Hata 3: ana() Fonksiyonu Yok

// ❌ Yanlış - ana() fonksiyonu yok
yazdır("Merhaba")

// ✅ Doğru - ana() fonksiyonu var
fonksiyon ana() -> tamsayı
yap
    yazdır("Merhaba")
    dön 0
son

Hata 4: Dönüş Değeri Eksik

// ❌ Yanlış - return eksik
fonksiyon ana() -> tamsayı
yap
    yazdır("Merhaba")
son

// ✅ Doğru - return var
fonksiyon ana() -> tamsayı
yap
    yazdır("Merhaba")
    dön 0
son

Sonraki Adımlar

Tebrikler! İlk BERK programınızı yazdınız!

Şimdi daha fazlasını öğrenmeye hazırsınız:

1. İlk Programınızı Yazmak - Daha karmaşık bir program
2. Değişkenler ve Sabitler - Veri saklama
3. Veri Tipleri - Tipler hakkında daha fazla

Özet

Bu bölümde öğrendikleriniz:

• ✅ Basit bir BERK programı yazmak
• ✅ Program derlemek ve çalıştırmak
• ✅ fonksiyon, yap, son anahtar kelimeleri
• ✅ yazdır() fonksiyonu
• ✅ dön statement
• ✅ İki dilli syntax kullanımı
• ✅ Yaygın hatalar ve çözümleri

Önceki: Kurulum | Sonraki: İlk Programınızı Yazmak