Cross-Compilation

BERK, LLVM backend sayesinde birçok farklı platform için derleme yapabilir. Bir platformda geliştirip başka bir platform için binary üretebilirsiniz.

Cross-Compilation Nedir?

Cross-compilation, bir platformda (host) başka bir platform (target) için kod derlemektir:

• Host: Derlemenin yapıldığı platform (örn: Windows x64)
• Target: Binary'nin çalışacağı platform (örn: Linux ARM)

Örnek: Windows PC'nizde Raspberry Pi için program derlemek

Temel Kullanım

# Target platform belirt
berk-lang build --target=<target-triple> program.berk

# Örnek: Windows'ta Linux için derle
berk-lang build --target=x86_64-unknown-linux-gnu program.berk

Target Triple Formatı

Target specification formatı: <arch>-<vendor>-<os>-<abi>

• arch: Mimari (x86_64, aarch64, arm, wasm32...)
• vendor: Üretici (pc, apple, unknown...)
• os: İşletim sistemi (windows, linux, darwin, none...)
• abi: ABI (gnu, msvc, musl, eabi...)

Desteklenen Platformlar

Desktop Platformları

Örnekler

# Windows x64
berk-lang build --target=x86_64-pc-windows-msvc program.berk -o program.exe

# Linux x64
berk-lang build --target=x86_64-unknown-linux-gnu program.berk -o program

# macOS ARM (M1/M2)
berk-lang build --target=aarch64-apple-darwin program.berk -o program

WebAssembly (WASM)

Browser WASM

# WebAssembly derle
berk-lang build --target=wasm32-unknown-unknown program.berk -o program.wasm

# Optimize edilmiş (küçük boyut)
berk-lang build --target=wasm32-unknown-unknown --opt-size program.berk -o program.wasm

WASI (Standalone)

# WASI ile derle
berk-lang build --target=wasm32-wasi program.berk -o program.wasm

# Wasmtime ile çalıştır
wasmtime program.wasm

Embedded Systems (Gömülü Sistemler)

ARM Cortex-M (STM32)

# STM32F4 için derle (Cortex-M4 with FPU)
berk-lang build --target=thumbv7em-none-eabihf program.berk -o firmware.elf

ESP32 (Xtensa)

# ESP32 için derle
berk-lang build --target=xtensa-esp32-none-elf program.berk -o firmware.bin

# ESP32-S3 için
berk-lang build --target=xtensa-esp32s3-none-elf program.berk

Raspberry Pi Pico (RP2040)

# RP2040 için derle
berk-lang build --target=thumbv6m-none-eabi program.berk -o firmware.uf2

Arduino (AVR)

# Arduino Uno (ATmega328P) için
berk-lang build --target=avr-unknown-gnu-atmega328 program.berk -o firmware.hex

# Arduino Mega (ATmega2560) için
berk-lang build --target=avr-unknown-gnu-atmega2560 program.berk

Mobil Platformlar

# Android ARM64
berk-lang build --target=aarch64-linux-android program.berk -o libprogram.so

# iOS
berk-lang build --target=aarch64-apple-ios program.berk -o libprogram.a

Çapraz Derleme Kurulumu

Windows → Linux

# 1. Linux toolchain kur
berk-lang target add x86_64-unknown-linux-gnu

# 2. Derle
berk-lang build --target=x86_64-unknown-linux-gnu program.berk

Linux → Windows

# MinGW-w64 kur
sudo apt install mingw-w64

# Target ekle
berk-lang target add x86_64-pc-windows-gnu

# Derle
berk-lang build --target=x86_64-pc-windows-gnu program.berk -o program.exe

macOS → Linux

# Cross-compiler kur
brew install FiloSottile/musl-cross/musl-cross

# Derle
berk-lang build --target=x86_64-unknown-linux-musl program.berk

Target Yönetimi

# Mevcut target'ları listele
berk-lang target list

# Yeni target ekle
berk-lang target add aarch64-unknown-linux-gnu

# Target kaldır
berk-lang target remove aarch64-unknown-linux-gnu

# Varsayılan target ayarla
berk-lang target default x86_64-pc-windows-msvc

berk.toml ile Multi-Target

[package]
name = "my_app"
version = "1.0.0"

# Varsayılan target
[build]
default-target = "x86_64-pc-windows-msvc"

# Her platform için özel ayarlar
[target.x86_64-pc-windows-msvc]
linker = "link.exe"

[target.x86_64-unknown-linux-gnu]
linker = "gcc"
strip = true

[target.wasm32-unknown-unknown]
optimization = "size"
lto = true

Universal Binary (macOS)

Intel ve ARM Mac'ler için tek binary:

# Intel derle
berk-lang build --target=x86_64-apple-darwin program.berk -o program_intel

# ARM derle
berk-lang build --target=aarch64-apple-darwin program.berk -o program_arm

# Universal binary oluştur
lipo -create program_intel program_arm -output program

Sysroot ve Linker Ayarları

# Custom sysroot
berk-lang build --target=aarch64-unknown-linux-gnu \
  --sysroot=/opt/cross/aarch64-linux-gnu \
  program.berk

# Custom linker
berk-lang build --target=x86_64-unknown-linux-gnu \
  --linker=clang \
  program.berk

Platform Özel Kod

Conditional Compilation

#[eğer(hedef_os = "windows")]
fonksiyon platform_özel() yap
    yazdir("Windows üzerinde çalışıyorum")
son

#[eğer(hedef_os = "linux")]
fonksiyon platform_özel() yap
    yazdir("Linux üzerinde çalışıyorum")
son

#[eğer(hedef_arch = "wasm32")]
fonksiyon platform_özel() yap
    yazdir("WebAssembly'de çalışıyorum")
son

Platform Sabitleri

sabit PLATFORM = #hedef_os
sabit ARCH = #hedef_arch

fonksiyon ana() yap
    yazdir("Platform: {}", PLATFORM)
    yazdir("Mimari: {}", ARCH)
son

En İyi Uygulamalar

1. ✅ CI/CD ile test edin:

   # GitHub Actions
   jobs:
     build:
       strategy:
         matrix:
           target:
             - x86_64-pc-windows-msvc
             - x86_64-unknown-linux-gnu
             - aarch64-apple-darwin
   

2. ✅ Platform feature'ları kullanın:

   [features]
   windows = []
   linux = []
   embedded = []
   

3. ✅ Binary boyutuna dikkat (embedded için):

   berk-lang build --target=thumbv7em-none-eabihf --opt-size program.berk
   

4. ⚠️ Endianness farkına dikkat:

   • x86/ARM: Little-endian
   • Bazı embedded: Big-endian

Debugging Cross-Compiled Binaries

QEMU ile Test

# ARM binary'yi x86 PC'de çalıştır
qemu-arm program_arm

# Debug mode
qemu-arm -g 1234 program_arm
gdb-multiarch program_arm
(gdb) target remote :1234

Remote Debugging

# Hedef cihazda gdbserver çalıştır
gdbserver :1234 program

# Host'ta bağlan
gdb program
(gdb) target remote 192.168.1.100:1234

Performans İpuçları

Özet

• ✅ LLVM backend: Çok platform desteği
• ✅ Desktop: Windows, Linux, macOS
• ✅ Web: WebAssembly (WASM)
• ✅ Embedded: ARM, ESP32, Arduino
• ✅ Mobile: Android, iOS
• ✅ Target yönetimi: berk-lang target komutu
• ✅ Conditional compilation: Platform özel kod
• ✅ QEMU: Cross-compiled binary testi