Ders 02: Değişkenler ve Tipler

🎒 Değişken = Etiketli Kutu!Variable = Labeled Box!

Değişkenleri etiketli kutular gibi düşün! Her kutuya bir şey koyabilirsin ve daha sonra kullanabilirsin.

📝 Örnek 1: Oyun KarakterinExample 1: Your Game Character

🎮 karakter.berk

fonksiyon ana() {
    // 🎒 Kutularımızı (değişkenler) oluşturalım!
    değişken karakter_adi = "ShadowNinja";
    değişken seviye = 42;
    değişken can = 100.0;
    değişken zirh_var = doğru;
    
    // 📺 Ekrana yazdıralım
    yazdir("👤 Karakter: {}", karakter_adi);
    yazdir("⭐ Seviye: {}", seviye);
    yazdir("❤️ Can: {}", can);
    yazdir("🛡️ Zırh: {}", zirh_var);
    
    // 🎯 Toplam güç hesapla
    değişken guc = seviye * 10 + can;
    yazdir("💪 Toplam Güç: {}", guc);
}

🎯 Kutu Tipleri:Box Types:

📝 metin = Yazılar için ("Merhaba")
🔢 tamsayı = Tam sayılar için (42, -5)
💧 ondalık = Küsuratlı sayılar (3.14)
✅ mantıksal = Evet/Hayır (doğru/yanlış)

📝 Örnek 2: Oyun Puanı DeğiştirExample 2: Change Game Score

🏆 puan.berk

fonksiyon ana() {
    // 🔓 "mut" = değiştirilebilir (mutable)
    değişken mut puan = 0;
    yazdir("🎮 Oyun başladı! Puan: {}", puan);
    
    // Düşman yendin! +100 puan
    puan = puan + 100;
    yazdir("👾 Düşman yenildi! Puan: {}", puan);
    
    // Altın buldun! +50 puan
    puan = puan + 50;
    yazdir("💰 Altın bulundu! Puan: {}", puan);
    
    // Tuzağa düştün! -25 puan
    puan = puan - 25;
    yazdir("💥 Tuzak! Puan: {}", puan);
    
    yazdir("🏆 Final Puan: {}", puan);
}

🎯 Senin Görevin!Your Mission!

Kendi oyun karakterini oluştur (farklı özelliklerle)!Create your own game character!
Basit bir hesap makinesi yap (toplama, çıkarma)!Make a simple calculator!

📖 Değişken TanımlamaVariable Declaration

BERK (Türkçe)

fonksiyon ana() {
    // Değişken tanımlama
    değişken isim = "Ahmet";
    değişken yas = 17;
    değişken boy = 1.75;
    değişken ogrenci = doğru;
    
    yazdir("İsim: {}", isim);
    yazdir("Yaş: {} | Boy: {}m", yas, boy);
    yazdir("Öğrenci mi? {}", ogrenci);
    
    // Sabit değer (değiştirilemez)
    sabit PI = 3.14159;
    sabit OKUL_ADI = "Anadolu Lisesi";
    yazdir("Pi: {} | Okul: {}", PI, OKUL_ADI);
}

📝 Örnek 1: Not Ortalaması HesaplaExample 1: Calculate GPA

📊 notlar.berk

fonksiyon ana() {
    // Ders notları
    değişken matematik = 85.5;
    değişken fizik = 78.0;
    değişken kimya = 92.0;
    değişken biyoloji = 88.5;
    
    // Ortalama hesapla
    değişken toplam = matematik + fizik + kimya + biyoloji;
    değişken ortalama = toplam / 4.0;
    
    yazdir("📚 Karne Raporu");
    yazdir("─────────────────────");
    yazdir("Matematik: {}", matematik);
    yazdir("Fizik: {}", fizik);
    yazdir("Kimya: {}", kimya);
    yazdir("Biyoloji: {}", biyoloji);
    yazdir("─────────────────────");
    yazdir("📊 Ortalama: {:.2}", ortalama);
}

📝 Örnek 2: Bütçe TakibiExample 2: Budget Tracker

💰 budget.berk

function main() {
    // Mutable variable for balance
    let mut balance: float = 500.0;
    print("💳 Initial Balance: {}₺", balance);
    
    // Expenses
    let lunch = 45.0;
    let transport = 20.0;
    let books = 150.0;
    
    balance = balance - lunch;
    print("🍕 After lunch: {}₺", balance);
    
    balance = balance - transport;
    print("🚌 After transport: {}₺", balance);
    
    balance = balance - books;
    print("📚 After books: {}₺", balance);
    
    print("─────────────────────");
    print("💰 Remaining: {}₺", balance);
}

✏️ AlıştırmalarExercises

Kendi karne ortalamanızı hesaplayan program yazın.Calculate your own GPA.
Aylık harcamalarınızı takip eden program yazın.Track your monthly expenses.

🎯 Tip Sistemi ve Bellek ModeliType System and Memory Model

Stack vs Heap allocationStack vs Heap allocation
Type inference ve explicit annotationType inference and explicit annotation
Copy types vs Move typesCopy types vs Move types
Immutability by defaultImmutability by default

📝 Örnek 1: Veri Yapısı TasarımıExample 1: Data Structure Design

BERK (Advanced)

// Explicit type annotations
function main() {
    // Primitive types (stack allocated, Copy trait)
    let count: i32 = 0;
    let ratio: f64 = 3.14159265359;
    let flag: bool = true;
    let byte: u8 = 255;
    
    // Sized integers
    let small: i8 = 127;      // -128 to 127
    let medium: i16 = 32767;  // -32768 to 32767
    let large: i64 = 9223372036854775807;
    
    // Unsigned variants
    let positive: u32 = 4294967295;
    
    // Platform-dependent
    let index: usize = 42;  // Pointer-sized
    let diff: isize = -10;
    
    // Heap allocated (Move semantics)
    let name: String = String::from("BERK");
    let data: Vec = vec![1, 2, 3, 4, 5];
    
    print("Size of i32: {} bytes", size_of::());
    print("Size of String: {} bytes", size_of::());
}

📝 Örnek 2: Ownership ve ShadowingExample 2: Ownership and Shadowing

BERK (Ownership)

function main() {
    // Shadowing - same name, new binding
    let x = 5;
    let x = x + 1;      // New binding, shadows previous
    let x = x * 2;      // x is now 12
    print("Shadowed x: {}", x);
    
    // Type change via shadowing
    let spaces = "   ";
    let spaces = spaces.len();  // Now usize, not &str
    print("Space count: {}", spaces);
    
    // Move semantics
    let s1 = String::from("hello");
    let s2 = s1;  // s1 is moved, no longer valid
    // print("{}", s1);  // ERROR: value borrowed after move
    print("s2: {}", s2);
    
    // Clone for deep copy
    let s3 = String::from("world");
    let s4 = s3.clone();  // Deep copy
    print("s3: {}, s4: {}", s3, s4);  // Both valid
    
    // Copy types (stack-only, automatic copy)
    let a = 42;
    let b = a;  // Copy, not move
    print("a: {}, b: {}", a, b);  // Both valid
}

🔧 Teknik Not:Technical Note:
Copy trait'i implement eden tipler (i32, f64, bool, char) stack'te kopyalanır. String, Vec gibi heap tipler move semantics kullanır.

🎓 İleri Seviye AlıştırmalarAdvanced Exercises

Farklı integer tiplerinin bellek boyutlarını karşılaştırın.
Move ve Clone davranışlarını gösteren bir program yazın.

📌 ÖzetSummary

değişken / let ile değişken tanımlanır.değişken / let declares variables.
sabit / const ile sabit değer tanımlanır.sabit / const declares constants.
Varsayılan olarak değiştirilemez; mut ile değiştirilebilir.